اداره کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خوزستان با همکاری اداره کل فنی و حرفه ای استان اقدام به برگزاری کلاس های مهارت آموزی رایگان برای ساکنین مناطق کم برخوردار در شهرستان اهواز نمود.

مقدمه:
حاشیه نشینی، فرجام تمدن صنعتی مدرن و یکی از تجربیات غم انگیز شهرنشینی رشد پراکنده زاغه هاست.طبق برآورد بانک جهانی تا سال ۲۰۲۵، ۸۸ درصد رشد جمعیت جهان در نواحی شهری وسیع اتفاق خواهد افتاد و ۹۰ درصد از این رشد شهری در کشورهای در حال توسعه جذب خواهد شد. بنابراین به موازات رشد شهرنشینی، هر طرح و برنامه ای برای شهر متضمن نگرش و رویکردی به این پدیده خواهد بود. از اینرو پدیده حاشیه نشینی یا اسکان غیررسمی مساله ای گذرا و محدود نیست. بهسازی شهری همراه با توانمندسازی اجتماعات محلی، رهیافت نوینی برای مسئله فقر شهری است که دیگر مهندسی ساختمان و تزریق منابع مالی صرف راهگشا نمی داند، بلکه مهندسی اجتماعی با حمایت و تسهیل بخش عمومی، سازمان های غیردولتی، محلی و مشارکت فعال ساکنان مدنظر است.
توانمندسازی بر دیدگاه فقر زدایی استوار است و در توسعه پایدار انسانی محور با تکیه بر مشارکت شهروندان پیش میرود. آنچه در این راهبرد محوریت دارد تاکید ویژه بر افزایش درآمد و فقرزدایی خانواده است که بدین منظور آموزش های حرفه ای و بالا بردن مهارت نیروی کار و کمک به آنان در دسترسی منابع و سازماندهی و بازاریابی بهتر و رونق کسب و کارشان بویژه با میانجی گری سازمان های غیردولتی و محلی بسیار با اهمیت است.
در همین راستا پس از تخصیص اعتبار از سوی وزارت کشور برای مناطق حاشیه نشینی استان خوزستان، اداره کل امور اجتماعی و فرهنگی استانداری خوزستان با همکاری اداره کل فنی و حرفه ای استان پس از نشست های متعدد و تدوین برنامه جامع اقدام به برگزاری کلاس های مهارت آموزی رایگان برای ساکنین مناطق کم برخوردار در شهرستان اهواز کرد. مسئولان مربوطه بر این باور هستند که چنانچه از طریق ساماندهی بتوان به هدف توانمندسازی اجتماعات کم درآمد در سکونتگاههای غیررسمی دست یافت، بهبود و پیشرفت تدریجی محیط زندگی آنها ممکن است. در اینصورت جداسازی آنها کم رنگ می شود و پیوند با نام شهر ممکن می گردد. اهمیت این موضوع در بیانات مقام معظم رهبری که ” اقشار آسیب پذیر و در معرض آسیب باید تحت حمایت و پوشش های همگانی، مهارتی و همه جانبه قرار گیرند” نیز کورد تاکید قرار گرفته است.

ضرورت و اهمیت طرح:
توجه به توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق حاشیه در سطح کلان با رویکرد مشارکت و توانمندسازی مردمی بسیار ضروری به نظر می‌رسد. در این رابطه تمایلات سیاسی، توان مدیریتی، توان مالی، محدودیت‌های ناشی از آیین‌نامه‌ها، بازار زمین، قوانین و سیاست‌های مربوط به اراضی همگی موانعی در گسترش برنامه‌های ساماندهی و توانمندسازی این مناطق به وجود می‌آورند. از این رو بررسی‌حاشیه‌نشینی در شهرها با هدف توانمندسازی و ساماندهی همراه با بهسازی می‌تواند اثرات منفی آن را در شهرها کاهش داده و توسعه پایدار و رشد متوازن شهرها با موفقیت بهتری انجام گردد. توجه به توسعه اقتصادی و اجتماعی مناطق حاشیه در سطح کلان با رویکرد مشارکت و توانمندسازی مردمی بسیار ضروری به نظر می‌رسد. در این رابطه تمایلات سیاسی، توان مدیریتی، توان مالی، محدودیت‌های ناشی از آیین‌نامه‌ها، بازار زمین، قوانین و سیاست‌های مربوط به اراضی همگی موانعی در گسترش برنامه‌های ساماندهی و توانمندسازی این مناطق به وجود می‌آورند. از این رو بررسی‌حاشیه‌نشینی در شهرها با هدف توانمندسازی و ساماندهی همراه با بهسازی می‌تواند اثرات منفی آن را در شهرها کاهش داده و توسعه پایدار و رشد متوازن شهرها با موفقیت بهتری انجام گردد.
هدف طرح:
این طرح به دنبال توانمندسازی ساکنان سکونتگاههای غیررسمی از طريق بالا بردن مهارت‌هاي فني و حرفه‌اي، ارائه راهكارهاي سلامت روان و جلب اعتماد آنها براي مشاركت‌هاي عمومي و ارتقاي سطح سازگاري آنها با جوامع بزرگ است تا بتواند گفتمانی غیرکالبدی از توسعه شهر را بوجود آورد که همه کنشگران بازی توسعه شهری، نقش فعال و موثر در آن ایفا کنند و همچنین با ایجاد زیرساخت های اشتغال از طریق توانمندسازی جوانان جهت توسعه کسب و کارهای کوچک،کارآفرینی، خوداشتغالی و مشاغل خانگی، آسیب های اجتماعی را کاهش دهد.
بازتوانی و آماده شدن جهت یک زندگی سالم و پایدار، اشاعه فرهنگ مهارت آموزی در بین ساکنان مناطق کم برخوردار و پیگیری پس از اتمام دوره توانمند سازی از طریق بهره گیری از توانمندی های اجرای مدیریتی، علمی، پژوهشی و آموزشی از دیگر اهداف این طرح است.

کلیات هزینه کرد تفاهم نامه:

روند اجرای طرح:
در اجرای این طرح بر اساس تفاهم نامه شماره ۳۲۷۲۸/۱/۴۴ مورخ ۹۵/۱۲/۲۸ فیمابین استانداری خوزستان و اداره کل آموزش فنی و حرفه ای از ظرفیت مراکز دولتی و موسسات بخش خصوصی دارای مجوز از سازمان آموزش فنی و حرفه ای استفاده شد. مراکز دولتی یا واحدهای مهارت آموزی استیجاری در مناطق تعیین شده دوره های توانمندسازی مهارتی که امکان حضور و اجرای آنها در بخش دولتی وجود نداشت را اجرا کردند. همچنین بمنظور حمایت از بخش خصوصی و جلب مشارکت و ایجاد شغل جدید برابر نیاز منطقه در قالب خرید خدمات از ظرفیت های بخش خصوصی استفاده شد. در مجموع نحوه اجرا از طریق ۵ مرکز دولتی و ۳۲ مرکز غیر دولتی عملیاتی شد.
از رشته های آموزشی در این مراکز می توان به صنایع پوشاک، مراقبت زیبایی، فناوری اطلاعات، خدمات تغذیه ای، صنایع دستی (فرش) اشاره کرد که در مناطق ملاشیه، عین دو، منبع آب، کوی علوی، مظفریه، کوی رمضان، حصیر آباد، ام الطمیر،زرگان و جنگیه صورت گرفت.
نتایج آماری حاصل از اجرای طرح در دوبخش دولتی و بخش غیر دولتی (آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای):
الف- بخش دولتی: آموزش بیش از ۱۵۶۸ نفر در بخش دولتی و اشتغال ۲۴۶ نفر حاصل اجرای این طرح در ۵ آموزشگاه دولتی بوده است.
ب- بخش غیر دولتی (آموزشگاه های آزاد فنی و حرفه ای): آموزش بیش از ۸۴۰ نفر در این بخش در راستای اجرای این طرح صورت پذیرفته است.
نتایج:
ا- ایجاد روحیه نشاط، خودباوری و امید در جامعه جوانان بویژه بانوان که به دلایل برخی تعصبات فرهنگی فرصتی برای مشارکت عممی و یادگیری مهارت های تخصصی و اشتغال نداشتند.
۲- تغییر در نگرش متقاضیان اشتغال و توجه به کار آفرینی و استفاده از فرصتهای خوداشتغالی.
۳- استفاده از ظرفیت اشتغال در حوزه خدمات و ایجاد بنگاه های کوچک.
۴- توسعه زیر ساخت های مهارت آموزی در مناطق کم برخوردار.
دستيابي به هر نوعی از توسعه، مشاركت فعال مردم در عرصه‌‌هاي اجتماع را می طلبد بنابراین آموزش ساكنان منطقه و شركت آنها در بحث‌‌هاي گروهي به منظور شناسايي و درك بهتر مسائل عام محلي باعث جلب مشاركت بيشتر ساكنين، افزایش اعتماد به نفس و ارتقای انگیزه براي فعاليت در عرصه‌هاي اجتماعي و عمومي مي‌شود.